- U wielu kobiet, wzdłuż całej długości nogi, pojawiają się poszerzenia naczyń, brzydkie pajączki, które dla wielu pań związane są z ukrywaniem nóg pod długimi spódnicami lub w spodniach. Czy żylaki są częstą przypadłością?

- Żylaki kończyn dolnych to wrzecionowate lub workowate poszerzenia żył powierzchniowych, połączone zwykle z ich wydłużeniem lub skłębieniem. Należą do najczęściej spotykanych chorób. Stwierdza się je u co trzeciej kobiety i u co piątego mężczyzny w populacji powyżej 40 roku życia.

- Co powoduje powstawanie żylaków?
- Główną ich przyczyną jest nieprawidłowość zastawek żył. W wielu przypadkach ich powstawaniu sprzyja brak przepływu w obrębie żyły występujący podczas pracy stojącej, noszeniu ciężarów, również w ciąży. Zastawki uszkadza również przebyta krzepica żył.

- Czy żylaki są zmianami dziedzicznymi?
- Jeśli przyczyną żylaków jest wrodzona zmniejszona sprężystość tkanki, mogą występować one również rodzinnie. Jednak bardzo ważna wydaje się profilaktyka powstawania zmian.

- Jak wobec tego zapobiegać powstawaniu zmian?
- Należy unikać zastoju krwi w żyłach, któremu sprzyja unieruchomienie nóg, praca stojąca, a nawet dłuższa pozycja siedząca. W przypadku długich unieruchomień, gdy zmniejszony jest odpływ z nóg, na przykład w czasie długiej podróży samochodem lub samolotem, należy robić przerwy na spacery, lub unosić pięty stóp, wspinając się na palce. Dzięki takiemu ruchowi, mięśnie łydki działają jak pompka przesuwająca krew w kierunku serca. Także dzieci powinny mieć tak ułożony plan dnia, aby wielokrotnie w ciągu dnia biegały lub wykonywały gimnastykę stóp.
Czynniki, które dodatkowo źle wpływają na żyły to nadwaga, zaparcia, źle dobrana kuracja hormonalna. Należy unikać gorących kąpieli, opalania, depilacji gorącym woskiem, ogrzewania podłogowego. Tego typu ciepło rozszerza żyły.

- Jak zmienić swój tryb życia w sytuacji, gdy pojawiają się żylaki?
- Niewielkie żylaki mają początkowo znaczenie kosmetyczne. Jednak z biegiem czasu może dochodzić do przykrych objawów zmęczenia kończyn, mrowienia, obrzęków, a nawet owrzodzeń. Należy unikać tworzenia przeszkód dla odpływu krwi poprzez noszenie zbyt obcisłych spodni, skarpet z ciasną częścią podtrzymującą, butów z obcisłą cholewą. Unikać butów z obcasem wyższym niż 4 centymetry, zakładania nagi na nogę. Wskazane jest unoszenie nóg 10-15 centymetrów powyżej poziomu tułowia w nocy, podczas snu. W domu - na przykład w czasie oglądania telewizji sugeruję "metodę amerykańską" - ugięte w kolanach nogi ułożyć na podnóżku lub nawet na stole. Na co dzień nosić pończochy lub rajstopy przeciwżylakowe.. Zwłaszcza w ciąży, gdy w wyniku ucisku ciężarnej macicy zwiększa się zastój żylny, wskazane jest noszenie takich pończoch.

- Czy intensywne uprawianie sportu jest wskazane przy tego rodzaju dolegliwościach?
- Nie należy uprawiać dyscyplin wymagających dużego wysiłku, obciążenia stóp, powodujących kontuzje stóp, na przykład podnoszenie ciężarów, skoki wzwyż. Najbardziej proponowałbym plywanie, ale też spacery, jazdę rowerem, taniec, narciarstwo.

- Jak leczyć żylaki?
- Leczenie zachowawcze żylaków polega na częstym unoszeniu kończyn, noszeniu elastycznych rajstop i pończoch przeciwżylakowych, podawaniu leków uszczelniających naczynia i wzmacniających przepływ w żyłach. Małe żylaki można zamykać poprzez wstrzykiwanie do nich środka, co prowadzi do zarośnięcia poszerzonej żyły. Duże zmiany leczy się operacyjnie poprzez usunięcie niewydolnej żyły. Operacja żylaków musi być poprzedzona dokładnym badaniem. Należy unikać powszechnie dawniej stosowanego usuwania niezmienionych fragmentów żył, ponieważ często naczynia te stosowane są do tzw. operacji by-passów i mogą być w przyszłości potrzebne do leczenia niewydolności wieńcowej lub niedokrwienia kończyn.