Pacjent z otyłością, stanem przedcukrzycowym (nietolerancją glukozy) lub cukrzycą – żywienie przed i po operacji

Odpowiednie przygotowanie żywieniowe oraz dobra kontrola glikemii mogą zmniejszyć ryzyko powikłań pooperacyjnych i wspomóc powrót do sprawności po wszczepieniu endoprotezy.

PRZED OPERACJĄ

1. Zadbaj o dobre wyrównanie glikemii

Przestrzegaj zaleceń dotyczących leczenia cukrzycy oraz regularnie kontroluj poziom glukozy we krwi.

Dobrze wyrównana glikemia zmniejsza ryzyko powikłań pooperacyjnych.

Nie odstawiaj leków przeciwcukrzycowych ani insuliny bez konsultacji z lekarzem.

2. Jedz regularnie

Zaleca się spożywanie 4–5 niewielkich posiłków dziennie o stałych porach.

Nie pomijaj śniadania i unikaj długich przerw między posiłkami.

3. Wybieraj produkty o niskim indeksie glikemicznym

Najczęściej wybieraj:

• pełnoziarniste pieczywo,
• płatki owsiane,
• kaszę gryczaną,
• kaszę pęczak,
• brązowy ryż,
• rośliny strączkowe,
• warzywa,
• owoce w umiarkowanych ilościach.

4. Dbaj o odpowiednią ilość białka

Białko jest niezbędne do gojenia tkanek i zachowania siły mięśni.

Codziennie wybieraj:

• chude mięso,
• ryby (1–2 razy w tygodniu),
• jaja,
• mleko i fermentowane produkty mleczne,
• twaróg,
• nasiona roślin strączkowych.

5. Ogranicz produkty, które utrudniają kontrolę glikemii

Poniższych produktów najlepiej nie spożywać lub ograniczyć je do minimum, ponieważ mogą utrudniać kontrolę glikemii:

• słodzone napoje,
• słodycze,
• ciasta i wyroby cukiernicze,
• białe pieczywo,
• fast foody,
• produkty wysoko przetworzone.

6. Nawadniaj organizm

Codziennie wypijaj około 1,5–2 litrów płynów, jeśli lekarz nie zaleci inaczej.

Najlepszym wyborem jest woda.

7. Jeśli masz nadwagę lub otyłość

Nawet niewielkie zmniejszenie masy ciała przed operacją może poprawić wyniki leczenia.

Nie stosuj restrykcyjnych diet ani głodówek.

W DNIU OPERACJI

Przestrzegaj zaleceń dotyczących pozostawania na czczo.

Leki przyjmij zgodnie z instrukcją przekazaną przez lekarza i anestezjologa.

PO OPERACJI

Zacznij jeść po uzyskaniu zgody lekarza

Wczesne rozpoczęcie żywienia wspomaga gojenie, zmniejsza ryzyko powikłań i przyspiesza powrót do zdrowia.

Zwiększ spożycie białka

Po operacji zapotrzebowanie organizmu na białko wzrasta.

Do każdego posiłku staraj się wybierać produkt bogaty w białko, np.:

• chude mięso,
• ryby,
• jaja,
• twaróg,
• jogurt naturalny,
• kefir,
• rośliny strączkowe.

Jeżeli masz mały apetyt, poinformuj personel medyczny. W razie potrzeby lekarz lub dietetyk może zalecić doustne preparaty odżywcze bogate w białko.

Jedz dużo warzyw

Warzywa powinny stanowić największą część obiadu i być obecne w większości posiłków.

Owoce spożywaj z umiarem

Najlepiej wybieraj świeże owoce jako dodatek do posiłku, a nie jako samodzielną przekąskę.

Ogranicz cukier

Nie dosładzaj napojów.

Unikaj słodyczy oraz słodzonych napojów.

Wybieraj zdrowe tłuszcze

Najczęściej wybieraj:

• oliwę z oliwek,
• olej rzepakowy,
• orzechy,
• pestki,
• tłuste ryby morskie.

Ogranicz tłuszcze zwierzęce i potrawy smażone.

Pamiętaj o błonniku

Błonnik pomaga utrzymać prawidłową glikemię oraz zapobiega zaparciom, które często występują po operacji.

Dobrym źródłem błonnika są:

• warzywa,
• produkty pełnoziarniste,
• nasiona roślin strączkowych.

Pamiętaj o odpowiednim nawodnieniu

Regularnie pij wodę i stosuj się do indywidualnych zaleceń lekarza dotyczących ilości przyjmowanych płynów.

KONTROLA GLUKOZY PO OPERACJI

Regularnie mierz poziom glukozy zgodnie z zaleceniami lekarza.

W okresie pooperacyjnym zapotrzebowanie na insulinę lub leki przeciwcukrzycowe może się zmieniać.

Nie zmieniaj samodzielnie dawkowania leków.

PRAKTYCZNY MODEL ZDROWEGO TALERZA

Podczas głównych posiłków staraj się stosować prostą zasadę:

1/2 talerza – warzywa

1/4 talerza – produkty bogate w białko

1/4 talerza – pełnoziarniste produkty zbożowe lub kasze

Taki sposób komponowania posiłków ułatwia zachowanie odpowiednich proporcji między warzywami, białkiem i produktami węglowodanowymi.

KIEDY SKONTAKTOWAĆ SIĘ Z LEKARZEM LUB DIETETYKIEM?

Zgłoś się do lekarza lub dietetyka, jeśli:

• nie możesz jeść przez ponad 24 godziny,
• szybko tracisz masę ciała,
• występują nudności lub wymioty,
• rana goi się gorzej niż oczekiwano,
• często występują hipoglikemie lub hiperglikemie.

PAMIĘTAJ

Odpowiednie żywienie jest elementem leczenia operacyjnego.

Dobra kontrola glikemii, właściwa ilość białka, regularne posiłki oraz dążenie do prawidłowej masy ciała pomagają zmniejszyć ryzyko powikłań i wspierają szybszy powrót do pełnej sprawności po wszczepieniu endoprotezy.

Nie zmieniaj samodzielnie leczenia cukrzycy, dawkowania insuliny ani leków przeciwcukrzycowych. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub dietetykiem.